Nationale Rekencoördinator Dag

Arthur Bakker, Wilma Willems     
Als het over de kwaliteit van het rekenonderwijs gaat, worden vaak percentages gebruikt van de leerlingen die 1S halen. Dit veronderstelt dat 1S een eenduidig en gefundeerd referentieniveau is, dat goed gemeten kan worden middels een drempelwaarde op een schaal van vaardigheidsscores. Helaas klopt deze veronderstelling niet. Maar hoe kunnen we dan wel inzicht in kwaliteit krijgen? In deze workshop gaan we in op onze probleemanalyse uit Volgens Bartjens O&O, maar willen we ook constructief bespreken hoe we dan wél inzicht in kwaliteit kunnen ontwikkelen.  

Balans en samenhang

Marjolein Kool, Mascha d’Azevedo-Haverkamp  
“Schrijf zes aanbevelingen waarmee basisschoolleerkrachten hun reken-wiskundeonderwijs kunnen versterken. Baseer je op wetenschappelijke bronnen uit binnen- en buitenland en werk ze concreet en inspirerend uit voor de onderwijspraktijk.” Dat was de opdracht waarmee Marian Hickendorff en Marjolein Kool begonnen aan hun NRO-Leidraad voor reken-wiskundeonderwijs van groep 3 – 8.   

Tijdens deze sessie worden de zes aanbevelingen onthuld, toegelicht en voorzien van praktische voorbeelden uit de Leidraad.    Deelnemers worden uitgenodigd om met elkaar te bespreken in hoeverre de aanbevelingen aansluiten bij hun praktijk, waar ze mee aan de slag zouden willen gaan en wat ze daarvoor nodig hebben.

Rianne Timmermans     
Ontdek hoe je sterke rekenaars in jouw klas echt uitdaagt én ondersteunt, binnen het thema ‘Wereldwijd Rekenen; Dat(a) telt!’. In deze interactieve workshop duiken we in het artikel “Een plek voor sterke rekenaars” van JSW  16/04/2024 door mij zelf geschreven en onderzoeken we samen: hoe geef je de sterke rekenaars gerichte instructie? Maar er is meer: we bekijken ook wat dit betekent voor de rest van de klas, óók in combinatiegroepen of zelfs driecombinaties. Daarnaast ga je zelf aan de slag met een uitdagende opdracht voor de sterke rekenaars, en we bespreken aan de hand daarvan hoe je als rekencoördinator jouw leerkrachten ondersteunt bij het vormgeven van instructie op maat aan sterke rekenaars.    Kortom, een workshop waarin je niet alleen kennis opdoet, maar ook concrete handvatten krijgt om in jouw school direct aan de slag te gaan.  Kennis delen, zelf puzzelen én inspiratie opdoen. Want bij Wereldwijd Rekenen telt elke leerling… en telt data!

Een wiskundig concept, zoals data, kan niet zonder de andere twee domeinen…

Niek Engelbarts
Een wiskundig concept, zoals data, kan niet zonder de andere twee domeinen…   
Soms krijg je als leerling data op een presenteerblaadje, soms moet je er hard voor werken! Hoe dan ook: data telt! In deze workshop delen we voorbeelden van hoe leerlingen zelf data verzamelen en verwerken én hoe zij hiermee aan de slag gaan.  We gaan ook zelf aan de slag met data en hanteren daarbij het principe van de “drie-domein-activiteiten” waarin de reken-wiskundige domeinen wiskundige concepten, wiskundige denk-werkwijzen en wiskunde en de wereld vertegenwoordigd zijn. Zo leren we hoe je dit concept als leerkracht in je onderwijs kunt integreren en hoe je als rekencoördinator je team in beweging brengt ten aanzien van de nieuwe kerndoelen.  

Het Rekentekenplan als didactisch hulpmiddel voor het voorbereiden, begeleiden en evalueren van de inzet van rijke rekenvragen. 

Nicole Scholten en Willemien Eikelboom 
Hoeveel kilometer wc-papier heb jij dit jaar al verbruikt? Een bijzondere vraag over een alledaags product lokt direct wiskundig probleemoplossen uit: schatten, meten, omrekenen, aannames expliciteren, communiceren en conclusies onderbouwen. In deze interactieve workshop ga je zelf aan de slag met een rijke rekenvraag en ervaar je hoe Het Rekentekenplan je helpt bij het voorbereiden, begeleiden en evalueren van rijke rekenvragen. In de workshop delen wij kort praktijkervaringen met PABO-studenten en kinderen. Je vertaalt dit vervolgens naar jouw eigen context. Dit doe je door aan de slag te gaan met Het Rekentekenplan. Je verlaat deze workshop met je eigen rijke rekenvraag, rondom het thema “betekenisvolle data”, uitgewerkt in Het Rekentekenplan. Klaar om in te zetten in jouw praktijk! 

Jessica van Straaten, Astrid van Lieshout
Herken je dat er veel leerlingen in de bovenbouw de tafels nog onvoldoende beheersen of leerlingen op de vingers blijven tellen? Tijdens deze workshop krijg je meer informatie over het wetenschappelijk onderbouwde drempelmodel dat ten grondslag ligt aan de verschillende rekenmuurtjes uit de rekenmethodes. We nemen je mee in de voorspellers van de verdere rekenontwikkeling en op welke “bouwstenen” je als rekencoördinator alert moet zijn in de doorgaande lijn richting het 1S niveau en wat je kunt doen als deze bouwstenen lijken te stagneren. We brengen je tevens op de hoogte van het laatste nieuws omtrent de nieuwe A.T.R. (genormeerde automatiseringstoets rekenen) die je kunt gaan inzetten om de leerlingen uit ondersteuningsniveau 3 en 4 nog beter in kaart te brengen.  Aan het einde van de workshop heb je veel praktische tips ontvangen waar je direct mee aan de slag kunt; daar kun je op rekenen!  

Wat een bovenschools netwerk kan opleveren, de opbrengst van IKC De Wieden

Judith Pool, Jeffrey van Welsen, Wilco Meijer en Martine van Schaik  
Judith Pool (schoolleider KC De Wieden) heeft deelgenomen aan een begeleid leernetwerk, samen met andere schoolleiders en een onderwijscoördinator van OCW vormden zij een begeleid leernetwerk gedurende de subsidieperiode basisvaardigheden. Deze leernetwerken hebben als doel om de kwaliteit van onderwijsinterventies samen te verbeteren en daarbij specifiek te kijken naar de rol van de schoolleiding (directie, IB, rekenspecialist, etc.). Daarbij wordt gebruik gemaakt van elkaars kennis, expertise en praktijkervaring door samen een verbetervraagstuk te bekijken, deze nader te onderzoeken en hierop met elkaar mee te denken. Soms sluit hier een expert van één van de expertisepunten bij aan. Dat was ook het geval bij IKC De Wieden, waar Jeffrey van Welsen (lerarenopleider Hogeschool Windesheim) aansloot om samen met de deelnemers het volgende vraagstuk te verdiepen:   

De werkhouding van veel leerlingen laat te wensen over tijdens de rekenles.   
Ervaren knelpunten: te weinig motivatie, leerkrachtafhankelijkheid, niet gebruik van kladpapier. In deze workshop delen we de opbrengsten van dit leernetwerk en laten wij jou ervaren wat een bovenschoolnetwerk kan opleveren.  

Aanbevelingen uit de leidraad rekenen-wiskunde voor leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften in het gespecialiseerd en regulier basisonderwijs

Erica Kamphorst, Tijmen Prins  
In opdracht van het Nationaal kennisinstituut onderwijs wordt gewerkt aan een leidraad rekenen-wiskunde voor het sbo, so en voor leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften in het regulier basisonderwijs. In deze workshop delen Erica Kamphorst en sbo-leerkracht Tijmen Prins de eerste aanbevelingen en praktische adviezen uit deze leidraad. Ze laten zien hoe je met verschillende soorten data de specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van leerlingen in kaart brengt en welke concrete stappen je als leraar kunt zetten om hen verder te helpen.   Kom luisteren, stel vragen en denk mee over de ontwikkeling van de leidraad. Jullie input telt (mee)!

Mara Otten en Michiel Veldhuis  
Rekenangst is het nare, angstige gevoel dat opkomt wanneer je geconfronteerd wordt met een reken-wiskundig vraagstuk. Rekenangst komt bij zowel leerlingen als leerkrachten voor. Wat maakt nou dat zij deze angst ervaren? Deelnemers in deze workshop zullen ervaren dat rekenangst kan optreden bij specifieke situaties of problemen en dat het anders benaderen van rekenen-wiskunde kan zorgen voor een minder stressvolle ervaring. Deze ervaringen duiden we met inzichten (data) uit onderzoek. Tot slot bieden we deelnemers praktische handvatten om leerlingen en collega’s met rekenangst te ondersteunen bij het omgaan met hun rekenangst.  

Wat is nieuw en hoe kun je daaraan werken? 

 Jenneken van der Mark, Marc van Zanten  
Data is op zich geen nieuwe leerinhoud. Aflezen van informatie komen we ook nu al in allerlei vormen tegen. De nieuwe kerndoelen vragen daarnaast ook om kritische interpretatie van data. Waar komt de informatie vandaan? Wat kan je ermee? Hierbij gaat het om kritisch wiskundig denken. In deze werkgroep gaan we voorbeelden verrijken met dit nieuwe element. Wat vraagt dit van de leraar en wat van jou als rekencoördinator?  

Niet alleen kijken, maar ook zien!

Belinda Terlouw
In de workshop vindt een verdieping plaats op de openingslezing. We gaan aan de slag met Kijken naar Kinderen in de rekenles. Ik laat zien hoe je deze methodiek als rekencoördinator kunt inzetten binnen je eigen school. Het is niet zozeer een recept, of een stappenplan. Het is meer een didactisch middel, een reflectiemiddel, of misschien zelfs een visie op leren rekenen. Je kunt het inzetten om een beginsituatie vast te stellen, om te professionaliseren en te monitoren en ook kun je de methodiek gebruiken om de opbrengst vast te leggen. Verschillende werkvormen passeren hierbij de revue in de workshop. Die kun je als rekencoördinator meteen inzetten binnen jouw eigen beroepspraktijk.

Emilie Prast  
Veelbelovende rekenaars zijn leerlingen met veel reken-wiskundig potentieel. Sommige van deze leerlingen presteren al hoog, maar anderen nog niet – denk bijvoorbeeld aan hoogbegaafde leerlingen die onderpresteren vanwege een gebrek aan uitdaging. In deze workshop leer je hoe je veelbelovende rekenaars kunt herkennen en uitdagen. Aansluitend bij het thema besteden we daarbij ook aandacht aan het gebruik van verschillende soorten data – denk niet alleen aan rekentoetsen, maar bijvoorbeeld ook aan observaties en gemaakt verrijkingswerk – om veelbelovende rekenaars te herkennen en hun ontwikkeling te volgen, zodat je het onderwijs nog beter kunt afstemmen op hun behoeften.  

Hoe je data ziet, meewerkt, ontdekt, begrijpt, leert en toepast   

Maryam Dominique  
Data, cijfers en getallen laten ons elke dag zien hoe het hier en in de wereld gaat, maar niet iedereen kan ze lezen. Een goede start begint bij de getallenlijn: die maakt het inzichtelijk en begrijpelijk. In deze workshop gaan deelnemers aan de slag met de nieuwe rekenmaterialen Eentje+ en TimesNii en ontdekken we samen hoe de getallenlijn dit mogelijk maakt. Zo wordt de getallenlijn voor leerlingen niet alleen een rekenhulpmiddel, maar een sleutel om de wereld om hen heen beter te begrijpen.  

Vera Vink    
Veel leerkrachten zien in spontane spelactiviteiten nog onvoldoende hoe kerndoelen voor Digitale Geletterdheid, Rekenen Wiskunde en Burgerschap met elkaar verbonden kunnen worden. In deze interactieve workshop ontdek je een vernieuwend onderwijsontwerp voor het jonge kind waarin deze basisvaardigheden samenkomen. Je ervaart hoe thema, spel en data elkaar versterken en hoe je spelenderwijs de ontwikkeling van kinderen in meerdere vakgebieden tegelijk kunt ondersteunen. Neem inspiratie en praktische handvatten mee om je eigen thematisch onderwijs te verrijken en kinderen actief te laten leren terwijl ze spelen.

Jarise Kaskens  
In deze workshop verkennen deelnemers de kracht van rekengespreksvoering als middel om diepgaand inzicht te krijgen in de rekenontwikkeling van leerlingen. Na een korte introductie onderzoeken we welke rijke, kwalitatieve data rekengesprekken opleveren en hoe deze informatie kan worden gebruikt voor vervolgacties. Dit doen we aan de hand van concrete casuïstiek.    

Ervaringen over het (kritisch/secuur) gebruik van data tijdens de Grote Rekendag van 18 maart 2026 

Vincent Jonker 
Leerlingen en leerkrachten gaan kritisch kijken naar getallen, grafieken en beweringen. Wat zie je? Moet je wel optellen, of moet je vermenigvuldigen? Hoort deze foto wel bij deze situatie? Worden de gegevens wel goed gebruikt? Wat wordt er beweerd? Deze Grote Rekendag maakt enkele nieuwe kerndoelen concreet, kerndoelen die samenhangen met ‘wiskunde en de wereld’ en ‘wiskundige denk- en werkwijzen’.

Kees Buijs
Al geruime tijd zijn er berichten in de media dat de leerresultaten einde basisonderwijs voor rekenen-wiskunde steeds verder achteruit gaan. Naar aanleiding van deze berichten vond een onderzoek plaats naar de feitelijke leerresultaten zoals door de Inspectie in de jaarlijkse Staat van het Onderwijs-publicaties gerapporteerd. In deze workshop nemen we de resultaten van dit onderzoek onder de loep. We stellen vast dat er de afgelopen 15 jaar helemaal geen sprake is geweest van een achteruitgang, en dat Nederland qua rekenprestaties ook internationaal gezien al jaren tot de mondiale subtop behoort. Verder staan we stil bij de oorzaken van de negatieve berichtgeving. De workshop sluit af met een kort pleidooi voor een meer toekomstgerichte aanpak bij het werken aan kwaliteitsverbetering.

Hoe kijk je, wat zeg je en wat doe je?  

Ingrid Wensveen  
Welke vaardigheden heb je nodig om diagnostisch te kunnen onderwijzen tijdens de rekenles? Het gaat om hoe je kijkt en wat je doet/zegt. Tijdens deze workshop word je je bewust van de vaardigheden die je al in huis hebt, bevraag je je routines, oefen je met missers van Ingrid en kies je bewust welke technieken je wil aanscherpen. We analyseren welke vragen diagnostisch het meeste opleveren (Noteboom, Pijnenburg, Verschuren /handelingsmodel). En welke open opdrachten het beste het rekengedrag (en het begrip) van de leerling laten zien. Je kunt het de volgende dag meteen uitproberen!  

Simone van der Maeden     
Iedereen heeft een beeld van wiskundige attitude, maar hoe komen de ideeën die je zelf hebt, die van je collega’s en dat wat in de kerndoelen staat bij elkaar? Hoe kun je met teamleden met wiskundige attitude aan de slag? Deze twee vragen staan in deze interactieve workshop centraal. We zullen nadenken over wat wiskundige attitude in de basisschoolpraktijk betekent en hoe je de wiskundige attitude ontwikkeling van leerlingen kan stimuleren. 

Van inzicht naar impact in het rekenonderwijs   

Gijs Damen 
In deze workshop ontdek je aan de hand van praktische voorbeelden hoe een verbetertraject op school werkt en wat er van jou als rekencoördinator wordt verwacht. Je krijgt concrete handreikingen waarmee je direct op jouw school aan de slag kunt. Je leert welke stappen in een verbetertraject essentieel zijn, hoe je deze helder met het team deelt en welke actoren binnen de school een rol spelen. Zo krijg je een duidelijk en toepasbaar overzicht van wat nodig is om rekenen structureel te versterken.

Rekenobservaties bij het jonge kind die echt tellen.

Jolein Dijkema  
Bij kijken, kiezen, koersen ontdek je hoe je jonge kinderen écht kunt volgen in hun rekenontwikkeling. Je leert welke signalen in spel waardevolle data opleveren, hoe je deze observaties doelgericht vertaalt naar passend handelen en hoe je in de dagelijkse drukte toch scherp blijft op rekenen. Door zelf spel te ervaren, te analyseren en hierover uit te wisselen, krijg je praktische handvatten om direct in te zetten in groep 1-2(3). Een workshop die inzicht geeft, inspireert en uitnodigt om anders te kijken naar rekenen bij het jonge kind.  

Leanne Alberink  
Mogelijk krijg je steeds vaker te maken met leerlingen die 1F niet (b)lijken te halen. In het kader van de landelijke ontwikkeling naar inclusiever onderwijs, ben je als rekencoördinator hard nodig voor je collega’s en de leerling.    Hoe verzamel je data om daarna een goed (ontwikkelingsperspectief)plan te maken voor deze leerlingen? We verkennen in de workshop het leerlinggerichte rekenonderzoek en bekijken waar een gedegen plan uit moet bestaan voor de zwakke rekenaars die onder 1F dreigen uit te komen.